Du lịch Thượng Hải: một thành phố sống hai cuộc đời cùng lúc

Ít thành phố nào trên thế giới lại tồn tại song song hai phiên bản khác biệt đến vậy như Thượng Hải. Một bên là những tòa nhà kiến trúc châu Âu cổ kính xây từ đầu thế kỷ 20, đứng lặng lẽ bên bờ sông Hoàng Phố. Bên kia sông, chỉ cách vài trăm mét, là rừng nhà chọc trời bằng kính và thép, sáng rực suốt đêm như một Thượng Hải của tương lai. Không cần đọc sách sử hay nghe thuyết minh, chỉ cần đứng đúng một điểm trên bờ sông vào buổi tối, bạn đã tự mình chứng kiến cả một thế kỷ phát triển của thành phố này diễn ra ngay trước mắt.

Hai bờ sông, hai thế kỷ: Ngoại Than và Phố Đông

Ngoại Than (The Bund) là nơi gần như bất kỳ hành trình nào ở Thượng Hải cũng phải đi qua ít nhất một lần. Đây là con đường ven sông dài khoảng 1,5km, nơi tập trung hàng chục tòa nhà mang phong cách kiến trúc tân cổ điển, art deco và Phục Hưng, từng là trụ sở của các ngân hàng, công ty thương mại nước ngoài thời Thượng Hải còn là tô giới. Đi bộ dọc Ngoại Than vào ban ngày, bạn sẽ cảm nhận được nhịp sống chậm rãi hiếm hoi giữa một thành phố vốn nổi tiếng hối hả; nhưng đợi đến khi trời sập tối, khung cảnh lại hoàn toàn đổi khác.

Nhìn sang bờ bên kia sông là Phố Đông (Pudong) – khu vực từng chỉ là bãi bồi hoang vắng cho đến đầu những năm 1990, nay đã trở thành biểu tượng cho tốc độ phát triển thần kỳ của Trung Quốc. Tháp truyền hình Đông Phương Minh Châu với thiết kế những quả cầu xếp chồng độc đáo, cao 468 mét, từng là công trình cao nhất châu Á. Kế bên là tháp Kim Mậu, Trung tâm Tài chính Thế giới Thượng Hải, và Tháp Thượng Hải với hình dáng xoắn ốc đầy ấn tượng – hiện là tòa nhà cao thứ hai thế giới, nơi bạn có thể lên đài quan sát để nhìn toàn cảnh siêu đô thị từ trên cao. Khi cả khu Lục Gia Chủy lên đèn cùng lúc, ánh sáng phản chiếu xuống mặt sông Hoàng Phố tạo nên một trong những cảnh đêm được chụp ảnh nhiều nhất châu Á.

Trải nghiệm giữa hai bờ: du thuyền và đường hầm ánh sáng

Cách phổ biến nhất để cảm nhận trọn vẹn sự tương phản giữa hai bờ sông là lên một chuyến du thuyền ngắm cảnh Hoàng Phố vào buổi tối, khi cả Ngoại Than cổ kính lẫn Phố Đông rực rỡ đều lọt vào tầm mắt cùng lúc. Nếu muốn một trải nghiệm khác lạ hơn, đường hầm vượt sông Bến Thượng Hải là lựa chọn đáng thử – đây không đơn thuần là lối đi dưới lòng đất, mà được thiết kế như một chuyến du hành ánh sáng laser đầy màu sắc, nối liền không gian hoài cổ bên này với sự rực rỡ hiện đại bên kia chỉ trong vài phút di chuyển.

Một góc chậm rãi giữa phố thị: Dự Viên và khu chợ cổ

Không phải lúc nào Thượng Hải cũng vội vã. Nép mình giữa khu phố cổ, Dự Viên là khu vườn cổ điển theo phong cách Giang Nam, xây dựng từ thời nhà Minh, với hồ nước nuôi cá koi, những phiến đá tạo hình nghệ thuật và các gian nhà gỗ chạm khắc tinh xảo. Bước qua cánh cổng vào Dự Viên giống như bước ra khỏi nhịp sống hiện đại chỉ cách đó vài bước chân, nên nhiều du khách dành hẳn hai đến ba tiếng chỉ để đi chậm rãi qua từng góc vườn. Ngay sát bên là khu chợ Yuyuan nhộn nhịp, nơi bán đủ loại đồ lưu niệm, trà, lụa tơ tằm, và cũng là nơi lý tưởng để nếm thử tiểu long bao đúng chuẩn ngay tại khu vực được xem là cái nôi của món ăn này.

Nhịp sống mua sắm: phố đi bộ Nam Kinh

Nếu Ngoại Than đại diện cho lịch sử và Phố Đông đại diện cho tương lai, thì phố đi bộ Nam Kinh chính là hơi thở hiện tại của Thượng Hải. Được mệnh danh "Trung Hoa đệ nhất lộ", con phố này quy tụ hơn 600 cửa hàng, trung tâm mua sắm lớn nhỏ, xen giữa là các gian hàng nghệ thuật đường phố và biển hiệu neon rực rỡ suốt từ sáng đến khuya. Đi bộ dọc phố Nam Kinh vào buổi tối, giữa dòng người tấp nập và ánh đèn không bao giờ tắt, có lẽ là cách nhanh nhất để cảm nhận được vì sao Thượng Hải luôn được xem là thành phố không ngủ của Trung Quốc.

Rời phố thị trong ngày: cổ trấn Chu Gia Giác

Điều ít người ngờ tới là chỉ cách trung tâm Thượng Hải khoảng 47km về phía Tây, thuộc quận Thanh Phố, đã có một thế giới hoàn toàn khác đang chờ đợi. Chu Gia Giác, với lịch sử hơn 1.700 năm hình thành từ thời Tam Quốc, được ví như "Venice phương Đông" nhờ hệ thống kênh rạch đan xen cùng những cây cầu đá cổ kính. Cầu Phóng Sinh – cây cầu đá năm nhịp lớn nhất tại đây – là điểm ngắm hoàng hôn được yêu thích nhất, nơi bạn có thể phóng tầm mắt bao quát cả dòng kênh, thuyền bè qua lại và hàng liễu rủ ven bờ. Khác với nhịp sống hối hả của trung tâm thành phố, Chu Gia Giác vẫn giữ được sự mộc mạc nguyên bản, nơi đời sống thường nhật của người dân địa phương vẫn diễn ra song song với hoạt động du lịch, thay vì bị thương mại hóa hoàn toàn.

Xa hơn một chút: Ô Trấn, Hàng Châu, Tô Châu

Với những ai có nhiều hơn vài ngày, Thượng Hải còn là điểm khởi đầu lý tưởng để khám phá cả vùng Giang Nam trù phú xung quanh. Ô Trấn, cách trung tâm khoảng 140km, là một trong sáu cổ trấn nổi tiếng nhất Giang Nam, chia thành hai khu Đông Trấn cổ kính và Tây Trấn hiện đại hơn, có thể đến bằng xe buýt trực tiếp từ bến xe Nam Thượng Hải chỉ trong khoảng 1,5-2 giờ. Hàng Châu với Tây Hồ thơ mộng từng đi vào thơ ca qua nhiều thế kỷ, còn Tô Châu lại nổi tiếng với những khu vườn cổ được UNESCO công nhận. Vì cả ba điểm này đều nằm trong bán kính có thể đi về trong ngày bằng tàu cao tốc, nhiều lịch trình dài ngày thường ghép Thượng Hải làm trung tâm rồi tỏa ra từng điểm xung quanh thay vì di chuyển liên tục đổi khách sạn mỗi ngày.

Vị của Thượng Hải: tiểu long bao và hơn thế nữa

Nói đến ẩm thực Thượng Hải mà bỏ qua tiểu long bao thì coi như chưa đến. Loại bánh bao nhỏ hấp trong xửng tre này giấu bên trong một phần nước súp nóng hổi, và cách ăn đúng điệu là cắn nhẹ một góc trước, để hơi nóng thoát bớt ra ngoài rồi mới húp phần nước dùng ngọt thanh. Ngoài món ăn biểu tượng này, ẩm thực bản địa Thượng Hải còn có phong cách "bổn bang thái" đặc trưng với vị hơi ngọt, nước sốt đậm màu, khác hẳn khẩu vị cay nồng của miền Tây Nam Trung Quốc. Khu chợ quanh Dự Viên hay các con hẻm nhỏ gần phố Nam Kinh là nơi tốt nhất để tìm đúng vị truyền thống, thay vì các nhà hàng đã được điều chỉnh khẩu vị cho khách du lịch quốc tế.

Di chuyển trong thành phố: metro là bạn đồng hành chính

Với một siêu đô thị rộng lớn như Thượng Hải, hệ thống tàu điện ngầm chính là phương tiện hiệu quả nhất để di chuyển giữa các điểm tham quan. Mạng lưới metro tại đây thuộc hàng dài nhất thế giới, kết nối gần như mọi khu vực quan trọng từ sân bay Phố Đông vào trung tâm, đến tận các điểm xa như Chu Gia Giác. Mua thẻ giao thông nạp tiền ngay khi đến sân bay sẽ tiện hơn nhiều so với mua vé lẻ từng chặng, đặc biệt nếu lịch trình của bạn di chuyển qua nhiều khu vực trong cùng một ngày.

Nên dành bao nhiêu ngày cho Thượng Hải

Nếu chỉ có 2-3 ngày, bạn vẫn có thể cảm nhận được những nét đặc trưng nhất: một buổi tối ở Ngoại Than và Phố Đông, nửa ngày ở Dự Viên và phố Nam Kinh, cùng một chuyến đi trong ngày đến Chu Gia Giác. Nhưng nếu có 5-6 ngày, hành trình sẽ trọn vẹn hơn nhiều khi có thêm thời gian ghé Ô Trấn hoặc Hàng Châu, thay vì phải chạy đua giữa các điểm tham quan trong nội thành. Với những ai chưa quen tính toán cách kết hợp giữa Thượng Hải và các điểm vệ tinh xung quanh sao cho hợp lý, các chương trình tour Thượng Hải – Hàng Châu – Ô Trấn của Công ty Du Lịch Quốc Tế Đại Việt thường đã sắp xếp sẵn lộ trình theo đúng nhịp độ này, giúp du khách vừa cảm nhận được sự phồn hoa của thành phố lớn, vừa không bỏ lỡ vẻ đẹp yên bình của vùng Giang Nam lân cận.

Kết luận

Thượng Hải không phải là một thành phố để "xem cho biết" trong một buổi chiều rồi rời đi. Đây là nơi mà lịch sử và hiện đại, tốc độ và tĩnh lặng, luôn tồn tại song song ở khoảng cách rất gần nhau – có khi chỉ cách nhau một con sông, một cây cầu đá, hoặc một chuyến tàu ngắn ra ngoại thành. Càng dành nhiều thời gian ở đây, bạn càng nhận ra thành phố này không chỉ có một gương mặt, mà là cả một tập hợp những phiên bản khác nhau của chính nó, cùng tồn tại và cùng đáng để khám phá.